آریامهر

نویسنده : انی کاظمی

نویسنده: حسین سلیمانى

اشاره بر طبق سنت حاخامى، تورات حاوى ۶۱۳ فرمان (اعم از اوامر و نواهى) است. یک معلم فلسطینى به نام ربى سیملاى (R. Simlai) چنین مى گوید: «۶۱۳ فرمان در سینا بر موسى وحى شد: ۳۶۵ فرمان، برابر با تعداد روزهاى سال شمسى، راجع به نواهى اند و ۲۴۸ فرمان، برابر با تعداد اعضاى بدن انسان، راجع به اوامر» (مکوت، ۲۳ب). چنین احصایى، که ظاهراً مبتنى بر یک سنت باستانى است، در گفته هاى برخى از دانشمندان یهودى بروز کرد و در مکتب ربى عقیوا (R. Akiva) شکل گرفت و متجلى شد.
در بسیارى از آثار و مکتوبات یهودى این احکام را یکایک بر شمرده اند، اما بیشترْ براساس یکى از چهار فهرست زیر آنها را احصا کرده اند:
۱٫ در فهرست هاى نخستین، این احکام را صرفاً به دو دسته اوامر و نواهى تقسیم کرده اند، بدون اینکه توجه چندانى به طبقه بندى درونى داشته باشند.
۲٫ تقسیم سه گانه احکام به اوامر، نواهى وپاراشیوت )Parashiyyot(; بخش سوم شامل احکامى است که راجع به اجتماع اند و نه افراد، مانند اختصاص دادن شهرها به کاهنان، وبناى معبد.
۳٫ طبقه بندى احکام زیر عناوین ده گانه ده فرمان.
۴٫ طبقه بندى مستقل و منطقى دو فهرست از واجبات و محرمات. این شیوه ابن میمون و پیروان مکتب اوست. در این نوشته فهرست احکام ۶۱۳گانه را، بنابر شمارش ابن میمون، نقل مى کنیم. یادآورى این نکته لازم است که ارجاعات این احکام به کتاب مقدس براساس تفسیر حاخامى آیات کتاب مقدس صورت گرفته است و ممکن است در برخى موارد به صراحت از آیه نقل شده چنین حکمى برنیاید.[۱]
نکته دیگر شایان توجه این که بسیارى از احکام تورات وابسته به سرزمین مقدس اسرائیل یا مربوط به معبد بت همیقداش است. از این رو، پس از ویرانى معبد و شروع دوران آوارگى، بسیارى از این احکام، یا قابل اجرا نیستند و یا شکل اجراى آنها ــ بر طبق احکام تلمودى ــ تغییر یافته است.
این متن از دایرة المعارف جودائیکا (Encyclopaedia Judaica) برگزیده شده است. آیه ها و باب هاى ذکر شده در اصل این نوشته، گاه با ترجمه هاى فارسىِ در دسترس ما ناهمخوان است. براى مثال، در نسخه اى که در این نوشته بدان استناد شده است، باب پنجم سفر لاویان ۲۶ آیه و باب ششم آن ۲۳ آیه است، در حالى که در نسخه هاى فارسى، باب پنجم ۱۹ و باب ششم ۳۰ آیه است. بنابراین، آیات یکم تا هفتم باب ششم نسخه هاى فارسى، در نسخه مرجع این نوشته آیات پایانى باب پنجم است.
از آن جا که دایرة المعارف فوق الذکر یک اثر یهودى است، بنابراین ارجاعات آن معتبرتر است; با این همه، براى این که رجوع به نسخه هاى فارسى براى خوانندگان محترم فارسى زبان آسان تر است، ارجاعات مطابق این نسخه ها اصلاح شده و ارجاعات اصلى براى حفظ امانت در کروشه ] [ آمده است.

الف) واجبات (اوامر)
خدا
هر یهودى باید [۱۰]نام او را تقدیس نماید.
تورات
هر یهودى باید [۲۰]بعد از غذا خدا را شکر گوید.

معبد و کاهنان
یهودیان باید [۳۹]باید فقط با باکره ازدواج کند.

قربانى ها
[۵۲]در روز هشتم آن یک هدیه اضافى باید آورده شود.
هر مرد یهودى باید [۵۵]وى باید در عیدها شادى کند.
در چهاردهم ماه اول (نیسان Nisan) باید [۵۹]نان فطیر (مصّا ah¤z¤maz) و سبزى هاى تلخ بخورند.
[۷۱]یک قربانى جرم «مردد» تقدیم کند.
براى [۷۴]در محضر خدا به گناهانش اعتراف کرده، توبه کند.
[۸۳]الا گردن زده شود.
حیواناتى را که به هدیه اختصاص مى یابند [۸۸]مقدس است.
کاهنان باید [۹۲]گوشتى که در زمان مقرر خورده نشده است باید سوزانده شود.

نذرها
یک نذیره (Nazirite) ] = فردى که براى مدتى خود را در پرهیز اعلام مى کند[ باید [۹۶]فقط براساس شریعت مى تواند آن را ملغا کند، وفادار باشد.

طهارت شرعى
هر کس [۱۱۳]باید سربرهنه و آشفته پوش باشد تا به سادگى از دیگران متمایز شود.
خاکستر [۱۱۴]گاو سرخ باید براى تطهیر شرعى به کار رود.

موقوفات معبد
اگر کسى ]به موجب نذر[ [۱۱۹]باید خسارت را به طور کامل جبران کند و یک پنجم نیز ]اضافه[ بپردازد.
میوه [۱۲۵]خوشه هاى به جامانده انگورها را براى فقیران بگذارید.
نوبر میوه ها باید [۱۳۰]باید یک دهم از سهمِ یک دهمِ خود را به کاهنان بدهند.
در سال سوم و ششم دوره هفت ساله [۱۳۴]خمیر باید به کاهن داده شود.

سال هفتم
هرچه در سال هفتم (شمیطا Shemitta) بروید [۱۴۰]اگر کسى خانه اى را بفروشد تا یک سال تمام بعد از فروختن آن حق انفکاک آن را خواهد داشت.
از آغاز ورود به سرزمین اسرائیل، سال هاى یوول باید [۱۴۳]قرضى را که به غریب ]= غیریهودى[ داده شده مى توان مطالبه کرد.

حیوانات حلال گوشت
اگر حیوانى را ذبح کردید [۱۵۳]ماهى را بررسى کنید تا بفهمید که آیا خوردن آنها مجاز است یا خیر.
سنهدرین باید [۱۵۴]روز اول هر ماه را تقدیس کند و سال ها و فصل ها را محاسبه کند.

عیدها
[۱۷۱]باید صداى شوفار را بشنوید.

اجتماع
هر مردى باید [۱۷۸]منصفانه درباره مردم داورى کنند.
هر کس که شاهد ]وقوع امرى[ است [۱۸۱]به طورى که مى خواستند با متهم عمل کنند با آنان به همان گونه عمل کنید.
هرگاه مقتولى را یافتید وقاتل نامعلوم است، مراسم [۱۸۴]شهرهایى براى زندگى داده شود.
[۱۸۵]دیوارى بر دور پشت بام خود بسازید وخطر احتمالى سقوط را ازخانه خود دور کنید.

بت پرستى
بت پرستى و متعلقات آن [۱۹۰]آنچه را آنان با اسرائیل کردند، به یاد آورید.

جنگ
مقررات جنگ، جز آنهایى که تورات از آنها بازداشته است، [۱۹۴]به وسایل لازم مجهز باشد.

]احکام[ اجتماعى
اموال دزدیده شده باید [۲۰۹]دقیق باشید.

خانواده
[۲۱۲]ازآنان حساب ببرید.
[۲۲۴]باید به آزمونى که مقرر شده است تن در دهد.

]احکام[ قضایى
آنگاه که شریعت ایجاب کند [۲۳۲]باید در همان روز دفن شود.

بردگان
با بردگان عبرانى [۲۳۶]باید بر طبق قواعد خاصى که درباره وى به کار مى رود برخورد کرد.

شبه جرم ها
در مورد صدمه اى که [۲۴۹]شخص آزاردیده را گرچه با کشتن شخصى که به او ستم کرده است، نجات دهید.

ب) محرمات (نواهى)
بت پرستى و اعمال مربوط به آن
[۲۵۰]باور به وجود خدایى جز خداى یگانه حرام است.
صورت هایى [۲۵۵]به شیوه عبادت آن ]چیز[.
[۲۶۵]یهودى اى را به پرستش بتان تشویق و ترغیب نکنید.
[۲۷۰]و واقعیت را مخفى نکنید.
[۲۷۴]از آنچه مربوط به بتان یا بت پرستى است بهره نگیرید.
[۲۷۸]و از پیامبر دروغین نترسید و مانع از اعدام وى نشوید.
[۲۹۰]به شیوه بت پرستان خال کوبى نکنید.
[۲۹۴]بدن خود را ]به جهت سوگوارى[ براى مردگان مجروح نکنید.

محرمات ناشى از حوادث تاریخى
[۳۰۵]با عمونى ها و موآبى ها صلح نکنید.
[۳۰۸]بدى هاى عمالق را فراموش نکنید.

کفرگویى
[۳۱۵]بدن کسى که به دار آویخته شده است در طول شب بر دار نماند.

معبد
[۳۲۰]نباید در مراسم آنجا حضور یابد تا زمانى که عیبش برطرف شود.
لاویان و کاهنان نباید [۳۳۳]نباید از آن استفاده نابجا کرد نسازید.
[۳۳۷]نباید در رداى کاهن اعظم شکافى باشد.
قربانى ها
[۳۴۵]غیر یهودیان هدیه کرده باشند.
[۳۴۶]به حیوانى که براى قربانى وقف شده است آسیب نرسانید.
[۳۴۹]براى قربانى هدیه کرد.
[۳۵۰]چهارپا و بچه اش را در یک روز ذبح نکنید.
[۳۵۷]نخست زاده حیوانات حلال گوشت را فدیه ندهید.
[۳۶۰]فدیه دادن زمینى که با سوگند حِرِم (herem) وقف شده است روا نیست.
چون پرنده اى را براى قربانى گناه مى کشید، [۳۶۱]سرش را کاملا از بدنش جدا نکنید.
[۳۶۶]یا خورده شوند در طول شب وانگذارید.
هیچ جزئى از قربانى عید را [۳۶۹]قربانى تشکر را تا صبح وانگذارید.
استخوان [۳۷۷]بیگانه ى بى دین از آن بخورد.
شخصى که شرعاً ناپاک است [۳۸۶]نباید از هدایاى مقدس ]مخصوص کاهن[ بخورد.
[۳۸۹]حیوانات وقف شده اى که معیوب شده اند، نباید خورده شوند.
عُشر دوم [۴۰۱]نباید جز براى طعام و شراب مصرف شود.
[۴۰۵]در عیدهاى زیارتى بدون هدیه به معبد درنیایید.
[۴۰۶]نذر خود را نشکنید.

کاهنان
کاهنان نباید با [۴۱۷]به هیچ وجه خود را نجس سازد.
سبط لاوى [۴۱۹]غنایم جنگى داشته باشند.
حرام است که [۴۲۰]به نشانه عزادارى براى مردگانتان خود را مجروح سازید.

قوانین روزانه
یهودیان نباید [۴۲۸]موجودات نفرت انگیز را بخورند.
[۴۴۲]محصولى را که از دو نوع تخم در تاکستان به عمل آمده است نخورید.
[۴۵۰]یافت شود.

نذیره ها
یک نذیره نباید [۴۵۸]موى خود را کوتاه کند.
کشاورزى
حرام است که [۴۶۳]برگردید تا بافه هاى فراموش شده را بردارید.
[۴۶۷]با دو نوع حیوان مختلفى که به هم بسته شده اند کار کنید.
[۴۶۸]براى این که حیوانى را که در مزرعه کار مى کند از خوردن باز دارید دهانش را نبندید.
در سال هفتم (شمیطا)، حرام است که [۴۷۵]میوه اى که به طور خودرو رشد کرده است (به شیوه معمول) نیز حرام است.
[۴۷۸]لاویان را بدون حمایت ترک گوید.

قرض، تجارت و معامله بردگان
[۴۸۷]پرداخت مزد را به تأخیر نیندازید.
[۴۹۱]وسیله امرارمعاش بدهکاررا به گرونستانید.
[۴۹۶]فریبکارى نکنید.
[۴۹۸]درباره مال دیگرى به دروغ سوگند یاد کنید.
[۵۰۲]در معامله او را متضرر کنید.
بنده اى را که از نزد آقایش به سرزمین اسرائیل گریخته است، حتى اگر آقایش یهودى باشد، [۵۰۴]به گونه اى دیگر از او منفعت نبرید.
[۵۱۳]با او چون برده رفتار نکنید.
[۵۱۵]صرف خواستن نیز حرام است.
کارگر نباید [۵۱۷]میوه اى بیش از آنچه مى تواند بخورد بردارد.
کسى نباید [۵۱۹]از کمک به انسان یا حیوانى که در زیر بارش فرومانده است خوددارى نکنید.
حرام است [۵۲۱]وزن هاى غیر دقیق داشته باشید.

عدالت
قاضى نباید [۵۲۹]داورى بیگانگان و یتیمان را منحرف سازد.
حرام است که ]قاضى[ [۵۳۱]نباید با اکثریت یک نفرى ]یعنى دوازده نفر در مقابل یازده نفر [تصمیم گرفت.
قاضى نباید [۵۳۳]کسى را به مقام قضاوت بگمارند که از قانون ناآگاه است.
[۵۳۶]بستگان فردِ طرف دعوا را نپذیرید.
حرام است که [۵۳۷]بر اساس شهادت یک گواه حکم کنید.
[۵۳۸]قتل نکنید.
[۵۳۹]بر اساس صرفِ شواهد و قرائن ]کسى را[ محکوم نکنید.
شاهد [۵۴۰]نباید در دعاوى مستوجب اعدام در جایگاه قاضى قرار گیرد.
نباید کسى را [۵۴۱]بدون محاکمه درست و عادلانه اعدام کنید.
[۵۴۲]بر تعقیب کننده رحم و شفقت نکنید.
مجازات نباید براى [۵۴۳]عملى اجرا شود که در حالت اکراه ارتکاب یافته است.
از [۵۴۵]قاتل خطئى فدیه نپذیرید.
[۵۴۸]با راهنمایى نادرستْ دیگرى را گمراه نکنید.
حرام است که [۵۴۹]بیش از میزان معین ضربه هاى تازیانه به بزهکار زده شود.
[۵۵۴]انتقام بگیرید.
[۵۵۵]چون مى خواهید جوجه پرندگان را بگیرید مادرشان را نگیرید.
حرام است که [۵۵۸]وادى اى را بکارند که در آن مقتولى یافت شده و سپس آیین بریدن گردن گوساله (عِگلا عروفا eglah arufah) در آنجا اجرا شده است.
[۵۵۹]زن جادوگر را زنده نگذارید.
[۵۶۳]بکاهید.
[۵۶۶]یهودیان را لعنت نکنید.
[۵۶۸]ایشان را نزنید.
[۵۷۱]در روز شنبه مجازات را ]بر بزهکار[ تحمیل نکنید.
کارکردن در [۵۷۸]در روز کفاره حرام است.

زنا با محارم و دیگر روابط حرام
رابطه جنسى با محارم حرام است که عبارت است از رابطه با [۵۹۴]خواهر زن.
[۵۹۶]با زن شوهردار زنا نکنید.
حرام است که [۵۹۸]زنى با حیوانى رابطه جنسى داشته باشد.
--------------- بازى [۶۰۱]عمو.
[۶۰۲]رابطه جسمانى (حتى بدون نزدیکى واقعى) با هر یک از زنانى که نزدیکى با ایشان حرام است، ممنوع است.
[۶۰۳]حرامزاده (ممزر mamzer) نباید با زن یهودى ازدواج کند.
[۶۰۴]روسپى گرى حرام است.
[۶۰۵]زن مطلّقه، اگر پس از جدایى از شوهر اول، با مرد دیگرى ازدواج کند، دوباره نمى تواند به نکاح شوهر اول در آید.
بیوه بى فرزند نباید [۶۰۶]با کسى جز برادر شوهرش ازدواج کند ]مگر طبق مراسمى، طلاق ویژه صادر گردد[.
مرد نباید [۶۰۹]با زن یهودى ازدواج کند.
[۶۱۰]اخته کردن حرام است.

پادشاهى
[۶۱۱]کسى را که از نژاد بنى اسرائیل نیست به پادشاهى نگمارید.
پادشاه نباید [۶۱۴]دارایى بسیار زیادى براى خود گرد آورد.

__________________